Makale Türü: Araştırma
Çocuk psikiyatri polikliniğine başvuran zihinsel engelli hastaların başvuru şikayetleri ve komorbid tanıları
Asiye Arıcı, Hatice Altun, Feyza Hatice Sevgen
Amaç: Çalışmamızda çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğine başvuran zihinsel engelli (ZE) hastaların sosyodemografik özellikleri, başvuru şikayetleri, komorbid tanıları ve kullanılan medikal tedavilerin etkinliği ve yan etkilerinin belirlenmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi polikliniğine 1 Ocak 2016 ile -1 Ocak 2017 tarihleri arasında başvuran 0–17 yaş arası 112 hastanın dosya verileri geriye dönük olarak incelendi. Yaş, cinsiyet, zeka seviyesi, başvuru şikayetleri, eşlik eden fiziksel ve psikiyatrik hastalıkları, kullanılan ilaçlar ve yan etkileri, özel eğitim durumları değerlendirildi. Dosya verileri tam olmayan hastalar çalışmaya alınmadı.

Bulgular: 112 hastanın 76 (%67.9)’sı kız 36 (%32.1)’i erkekti. Hastaların çoğunluğu 6-11 yaş (74, %66.1) arasındaydı. Kızların yaş ortalaması 9.47±2.92 yıl, erkeklerin ise 9.42±3.32 idi. Hastaların başvuru şikayetleri azalan sıklığa göre; hareketlilik %47.3, sinirlilik-hırçınlık %42, okul başarısızlığı %36.6, etrafa zarar verme %29.5, kendine zarar verme davranışı %27.7, dikkat dağınıklığı %25, etrafa karşı ilgisizlik %13.4, konuşma gecikmesi %11.6, unutkanlık %11.6, mastürbasyon yapma-pipiyle oynama %6.3, altını ıslatma, iç sıkıntısı, neşe kaybı, kaygılı olma, tekrarlayan sorular sorma, kalabalıkta konuşamama gibi diğer şikayetler %17 idi. 0-5 yaş arası başvuru şikayeti en sık konuşma geriliği ve hareketlilik, 6-11 yaş arası hareketlilik, okul başarısızlığı, kendine zarar verme, etrafına zarar verme, 12-18 yaş arası ise etrafa zarar verme, okul başarısızlığı, kendine zarar verme ve dikkat dağınıklığı idi. Hastaların %56.3’ünde hafif düzeyde ZE, %32.1’inde orta düzeyde ZE, %7.1’inde ağır düzeyde ZE, %7.1 inde ise genel gelişimsel gecikme tanıları mevcuttu. En sık görülen psikiyatrik komorbid hastalıklar %23.2 davranım bozukluğu (DB), %20.5 dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) idi. 0-5 yaş ve 6-11 yaş arası arası en sık eşlik eden psikiyatrik komorbid hastalık DEHB, 12-18 yaş arası DB di. Hastaların %41.1’inde fiziksel komorbid hastalık mevcuttu ve en sık eşlik eden hastalık epilepsiydi. Hastaların %9.8’i herhangi bir psikotrop ilaç kullanmamaktaydı. En sık kullanılan psikiyatrik ilaçlar risperidon (%46.4) ve kısa etkili metilfenidat (%33.9) idi. Hastaların ise %88.4’ünün medikal tedaviden fayda gördüğü, kızların erkeklere göre medikal tedaviye daha çok cevap verdiği belirlendi. Çoklu ilaç kullanım oranı %79.9 du. Hastaların %14.3’ünde psikotrop ilaçların yan etki yaptığı, en sık görülen yan etkilerin sedasyon, çarpıntı ve iştahsızlık olduğu saptandı. Olguların %70.5’i özel eğitim almaktaydı.

Sonuç: Çalışmamızda en sık hafif düzeyde ZE saptanması, psikiyatrik komorbid tanısının DB ve DEHB, fiziksel komorbid tanısının ise epilepsi olması literatürle uyumludur. Bizim literatür taramamıza göre ülkemizde ZE ile ilgili yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. ZE çocukların demografik özelliklerinin, başvuru şikayetlerinin, psikiyatrik eş tanılarının ve kullanılan psikotrop ilaçların belirlenmesi özellikle ülkemizdeki bu alandaki çocuk psikiyatrisi alanındaki bilgilerimize katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Anahtar sözcükler: başvuru şikayetleri, çocuklar, DEHB, komorbid tanılar, zihinsel engellilik
Journal of Mood Disorders (JMOOD) 2017;7(4):199-204
Online ISSN: 2146 -2380
Print ISSN: 2146-1473
Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License