Makale Türü: Araştırma
Doğum öncesi ve sonrası faktörlerin okul çağı klinik örneklemde psikopatoloji ile ilişkisi
Vahdet Görmez, Abdurrahman Cahid Örengül, Yavuz Meral, Tuğba Bilbay Kaynar, Erdem Ertaş
Amaç: Çalışmalar, annede yüksek gebelik stresinin, çocuğun daha kısa süre anne sütü ile beslenmesi ve dışa yönelim sorunları ve otizm spektrum bozukluğu (OSB) gibi tanılar alması ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Fakat pre ve postnatal dönemlerdeki çeşitli faktörlerin çocuklardaki psikopatoloji ile ilişkisini araştıran yerli çalışmalar yetersizdir ve sonuçlar tutarlı değildir. Ayrıca mevcut çalışmalar ya sadece belirli tanısal gruplar üzerine yoğunlaşmış ya da okul öncesi yaş grubu üzerinden sadece ölçek kullanılarak yapılmıştır. Mevcut çalışmanın amacı, bu faktörlerin okul çağı çocuklarında içe yönelim ve dışa yönelim sorunları ve varlığı ile ilişkisini kesitsel tanıların yarı-yapılandırılmış klinik görüşme ile konulduğu ve boyutsal analizin ölçek ile desteklendiği klinik örneklemde araştırmaktır.

Yöntem: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine Haziran 2016 ile Aralık 2016 tarihleri arasında başvuran, 6–18 yaş aralığındaki olgular çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. İçe yönelim sorunları tanısı konan 100, dışa yönelim sorunları tanısı konan 175 çocuk ve ayrıca ergen ile klinik değerlendirmede herhangi bir psikiyatrik bozukluk saptanmayan ve tedavi ihtiyacı olmadığı için ilk görüşme sonrasında taburcu edilen 59 çocuk ve ergen çalışmaya alınmıştır. Olguların tanıları Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Türkçe Formu (ÇDŞG-T) ve DSM-5’e dayalı psikiyatrik değerlendirme ile belirlenmiştir. Olguların ebeveynlerinden güçler güçlükler anketi (GGA) ve doğum ve yaşamın erken dönemi ile ilişkili faktörleri tarayan bir veri formu doldurmaları istenmiştir.

Bulgular: Çocuk ve ergenlerin ortalama yaşı 9.6±3.0 yıl ve %67.7’sinin erkek olduğu saptanmıştır. Doğum sonrası değişkenlerden toplam anne sütü kullanım süresi dışa yönelim sorunları tanısı alan çocuklarda (12.3±8.4 ay) tanı almayanlara göre (15.7±9.0 ay) anlamlı şekilde düşük (Z=2.61 p=0.009) saptanmıştır. Altı aydan az toplam anne sütü kullanan çocuk oranı, içe yönelim sorunları (%23.0) ve dışa yönelim sorunları (%48.6) grubundaki çocuklarda tanı almayanlara (%10.2) göre anlamlı şekilde yüksek (sırasıyla ?2=4.10 p=0.043; ?2=5.53 p=0.019) saptanmıştır. Postpartum depresyon oranı gruplar arasında farklılaşmazken, postpartum anksiyete oranı dışa yönelim sorunları olan çocuklarda (%25.4) tanı almayan çocuklara (%12.3) göre anlamlı şekilde yüksek (?2=4.20 p=0.038) saptanmıştır.

Sonuç: Literatür araştırmamıza göre mevcut çalışma, gebelik dönemi ve doğum sonrası erken dönem faktörleri ile okul çağı çocuklarda içe yönelim ve dışa yönelim sorunları ilişkisinin klinik görüşme ve ölçek kullanılarak değerlendirildiği ilk çalışmadır. Annenin doğum sonrası dönemde anksiyetesinin ve çocuğun kısa süre anne sütü kullanımının çocuğun yaşamında uzun süreli olumsuz etkileri olduğu çalışmamızda da literatürle uyumlu olarak gösterilmiştir.

Anahtar sözcükler: psikopatoloji, çocuk ve ergen, içe yönelim sorunları, dışa yönelim sorunları, anne sütü
Journal of Mood Disorders (JMOOD) 2017;7(2):79-85
Online ISSN: 2146 -2380
Print ISSN: 2146-1473
Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License